Узбекский язык Урок десятый Настоящее и будущее время глагола
Если речь идет о действии, которое происходит регулярно и постоянно и будет
происходить, то пользуемся следующими формами:
| Ishla+y+man |
ишла+й+ман |
я работаю |
| Ishla+y+san |
ишла+й+сан |
ты работаешь |
| Ishla+y+di |
ишла+й+ди |
он(а) работает |
| Ishla+y+miz |
ишла+й+миз |
мы работаем |
| Ishla+y+siz |
ишла+й+сиз |
вы работаете |
| Ishla+y+dilar |
ишла+й+дилар |
они работают |
Или:
| Yoz+a+man |
ёз+а+ман |
я пишу |
| Yoz+a+san |
ёз+а+сан |
ты пишешь |
| Yoz+a+di |
ёз+а+ди |
он (она) пишет |
| Yoz+a+miz |
ёз+а+миз |
мы пишем |
| Yoz+a+siz |
ёз+а+сиз |
вы пишете |
| Yoz+a+dilar |
ёз+а+дилар |
они пишут |
Обратите внимание на значение этой формы:
| Onam shifoxonada ishlaydilar |
Онам шифохонада ишлайдилар (Моя мать работает в
поликлинике) |
| Ukam institutda o‘qiydi |
Укам институтда ўқийди (Мой брат учится в институте) |
| Biz O‘zbekistonda yashaymiz |
Биз Ўзбекистонда яшаймиз (Мы живем в Узбекистане) |
| Qush uchadi |
Қуш учади (Птица летает) |
| Yer aylanadi |
Ер айланади (Земля вращается) |
Эта же форма указывает и на действие, которое будет происходить в будущем:
| Dushanba kuni majlis bo‘ladi |
Душанба куни мажлис бўлади (В понедельник будет
собрание) |
| Majlisda kim gapiradi? |
Мажлисда ким гапиради? (Кто будет говорить на собрании?) |
| Seshanba kuni ko‘rgazmaga boramiz |
Сешанба куни кўргазмага борамиз (Во вторник пойдем на
выставку) |
| Soat ikki yarimda poyezd keladi |
Соат икки яримда поезд келади (Поезд приедет в половине
третьего) |
Упражнение № 1. Прочитайте и переведите на русский язык.
1. Men Toshkentda yashayman (Мен Тошкентда яшайман).
2. Ertaga teatrga boramiz (Эртага театрга борамиз).
3. Nasiba dorixonada
ishlaydi (Насиба дорихонада ишлайди).
4. Ukam kitob o‘qiydi (Укам китоб ўқийди).
5. Chorshanba kuni majlis bo‘lmaydi (Чоршанба куни мажлис бўлмайди).
6. Majlisda Ozod gapirmaydi (Мажлисда Озод гапирмайди).
7. Yakshanba kuni muzeyga boramiz (Якшанба куни музейга борамиз).
8. Ertaga majlis bo‘ladimi? (Эртага мажлис бўладими?)
Проверьте, правильно ли Вы выполнили упражнение. Верные ответы приведены в
таблице:
|
1 |
Men Toshkentda yashayman |
Мен Тошкентда яшайман |
Я живу в Ташкенте |
|
2 |
Ertaga teatrga boramiz |
Эртага театрга борамиз |
Завтра мы пойдем в театр |
|
3 |
Nasiba dorixonada ishlaydi |
Насиба дорихонада ишлайди |
Насиба работает в аптеке |
|
4 |
Ukam kitob o‘qiydi |
Укам китоб ўқийди |
Мой младший брат читает книгу |
|
5 |
Chorshanba kuni majlis bo‘lmaydi |
Чоршанба куни мажлис бўлмайди |
В среду собрания не будет |
|
6 |
Majlisda Ozod gapirmaydi |
Мажлисда Озод гапирмайди |
На собрании Озод говорить не будет |
|
7 |
Yakshanba kuni muzeyga boramiz |
Якшанба куни музейга борамиз |
В воскресенье мы пойдем в музей |
|
8 |
Ertaga majlis bo‘ladimi? |
Эртага мажлис бўладими? |
Завтра собрание будет? |
Упражнение № 2. Прочитайте и ответьте на вопросы.
1. Qush uchadimi? (Қуш учадими?)
2. Yer aylanadimi? (Ер айланадими?)
3. Majlisda Nasiba gapiradimi? (Мажлисда Насиба гапирадими?)
4. Ertaga
kelasizmi? (Эртага келасизми?)
5. Soat nechada kelasiz? (Соат нечада келасиз?)
6. Majlis bo‘ladimi? (Мажлис бўладими?)
7. Majlisda kim
gapiradi? (Мажлисда ким гапиради?)
8. Majlis soat nechada bo‘ladi? (Мажлис соат нечада бўлади?)
9. Majlis qayerda bo‘ladi? (Мажлис қаерда бўлади?)
10. Siz
majlisda gapirasizmi? (Сиз мажлисда гапирасизми?)
Проверьте, правильно ли Вы выполнили упражнение. Верные ответы приведены в
таблице:
|
1 |
Qush uchadimi? - Ha, qush uchadi |
Қуш учадими? - Ҳа, қуш учади |
|
2 |
Yer aylanadimi? - Ha, Yer aylanadi |
Ер айланадими? - Ҳа, Ер айланади |
|
3 |
Majlisda Nasiba gapiradimi? - Yo'q, majlisda Nasiba gapirmaydi |
Мажлисда Насиба гапирадими? - Йўқ, мажлисда Насиба гапирмайди |
|
4 |
Ertaga
kelasizmi? - Ha, ertaga kelamiz |
Эртага келасизми? - Ҳа, эртага келамиз |
|
5 |
Soat nechada kelasiz? - Soat sakkizda kelamiz |
Соат нечада келасиз? - Соат саккизда келамиз |
|
6 |
Majlis bo‘ladimi? - Ha, majlis bo‘ladi |
Мажлис бўладими? - Ҳа, мажлис бўлади |
|
7 |
Majlisda kim
gapiradi? - Majlisda Nigora
gapiradi |
Мажлисда ким гапиради? - Мажлисда Нигора гапиради |
|
8 |
Majlis soat nechada bo‘ladi? - Majlis soat ikki yarimda bo‘ladi |
Мажлис соат нечада бўлади? - Мажлис соат икки яримда бўлади |
|
9 |
Majlis qayerda bo‘ladi? - Majlis kutubxonada bo‘ladi |
Мажлис қаерда бўлади? - Мажлис кутубхонада бўлади |
|
10 |
Siz
majlisda gapirasizmi? - Ha, men
majlisda gapiraman |
Сиз мажлисда гапирасизми? - Ҳа, мен мажлисда гапираман |
Предыдущий урок |
Следующий урок |